Jakie rodzaju problemy z emocjami mają ludzie?

Jakie trudności emocjonalne możesz mieć i jak wpływają one na Twoje życie?

Według Terapii Skoncentrowanej na Emocjach, ludzie mogą doświadczać czterech różnych problemów z emocjami. Każdy z nich inaczej wpływa na życie i wymaga innego podejścia terapeutycznego.

1. UNIKANIE EMOCJI – "Nie czuję, nie wiem co czuję”.

Dlaczego tak się dzieje?

Osoby, które nauczyły się odcinać od swoich emocji, zazwyczaj w przeszłości doświadczały tego, że emocje były niebezpieczne, niewygodne, pomijane lub za wrażanie emocji mogła spotkać je kara.

• Dorastałeś w rodzinie, gdzie "prawdziwi mężczyźni nie płaczą" lub "nie wolno się złościć"

• Jako dziecko byłeś karany za wyrażanie emocji

• Nauczyłeś się, że emocje są oznaką słabości

• Doświadczyłeś traumy i musisz się "trzymać” i “dac radę”

Jak się objawia?

Emocjonalnie:

• Trudności z nazwaniem tego, co czujesz

• Poczucie pustki, odrętwienia

• "Nie wiem, co czuję"

• Brak kontaktu z potrzebami

Fizycznie:

• Napięcia mięśniowe, bóle głowy

• Problemy psychosomatyczne

• Chroniczne zmęczenie

W życiu:

• Powierzchowne relacje – "ludzie mówią, że jestem niedostępny emocjonalnie"

• Trudności w podejmowaniu decyzji – "nie wiem, czego chcę"

• Uzależnienia i kompulsje (jedzenie, alkohol, praca) – próby zagłuszenia emocji

• Partner/partnerka skarży się, że "nie wiesz, co czujesz"

Typowe myśli:

• "Nie ma czasu na emocje"

• "Trzeba być silnym"

• "Jeśli zacznę czuć, to się rozpadnę"

2. UTKNIĘCIE W EMOCJACH DEZADAPTACYJNYCH – "Zawsze tak czuję"

Kim są ci ludzie?

Osoby, które mają zamrożone stare, bolesne emocje z przeszłości, które automatycznie włączają się w obecnych sytuacjach:

• Byłeś odrzucany, krytykowany lub zaniedbywany jako dziecko

• Doświadczyłeś traumy (przemoc, wykorzystanie)

• Nauczyłeś się reagować w określony sposób na konkretne sytuacje

• Masz "emocjonalną pamięć" z przeszłości

Jak się objawia?

Emocjonalnie:

• Chroniczny wstyd – "jestem z gruntu zły"

• Przewlekły lęk nieproporcjonalny do sytuacji

• Bezradność, beznadziejność – "nic się nie zmieni"

• Gniew nadmierny, wybuchowy

Wzorce:

• "Za każdym razem, gdy ktoś się zbliża, wpadam w panikę"

• "Zawsze czuję się bezwartościowy, nieważne co osiągnę"

• "Każda krytyka mnie paraliżuje"

W życiu:

• Depresja – brak energii, wycofanie

• Lęk społeczny – unikanie ludzi ze strachu przed oceną

• Sabotowanie relacji – "odrzucam ludzi, zanim oni odrzucą mnie"

• Izolacja – "jestem inny, nie pasuję"

• Niezdolność do przyjmowania miłości – "nie zasługuję"

Typowe myśli:

• "To zawsze tak będzie"

• "Coś ze mną jest nie tak"

• "Wszyscy inni radzą sobie lepiej"

3. PRZYKRYWANIE PRAWDZIWYCH EMOCJI INNYMI – "Zawsze reaguję złością/płaczem"

Kim są ci ludzie?

Osoby, które reagują wtórnymi emocjami na emocje pierwotne, ponieważ nauczyły się, że prawdziwe uczucia są niebezpieczne:

• Jako dziecko uczyłeś się, że "płakanie to słabość" – więc zamienisz smutek na złość

• Twoja rodzina karała gniew i złość– więc nauczyłeś się wycofywać się zamiast bronić granic

• Strach wydawał się niebezpieczny – więc stałeś się nadopiekuńczy

Jak się objawia?

Typowe wzorce:

• Złość zamiast bólu: "Zamiast przyznać, że mnie zraniłeś, atakuję Cię"

• Płacz zamiast gniewu: "Zamiast postawić granice, płaczę i czuję się bezbronny"

• Wstyd w reakcji na złość: "Złoszczę się, a potem wstydzę się tego"

• Ciągłe narzekanie: Wyrażasz niezadowolenie, ale nic się nie zmienia

W życiu:

• Konflikty w relacjach: Partner mówi "nigdy nie wiem, co naprawdę czujesz"

• Brak rozwiązań: Ciągle mówisz o problemie, ale nic się nie zmienia

• Wypalenie emocjonalne: Czujesz się zmęczony własnymi reakcjami

• Sabotowanie celów: Nieświadome emocje kierują Twoim zachowaniem

Typowe myśli:

• "Nie powinienem się złościć"

• "Czemu zawsze tak reaguję?"

• "Mówię i mówię, a nic się nie zmienia"

4. BRAK UMIEJĘTNOŚCI REGULACJI EMOCJI – "Nie wiem, co z tym zrobić"

Kim są ci ludzie?

Osoby, które nigdy nie nauczyły się zdrowych sposobów radzenia sobie z emocjami:

• Nikt Cię nie uczył, jak nazywać emocje

• Rodzice sami nie umieli regulować swoich uczuć

• Nie miałeś wzorców zdrowego wyrażania emocji

• W rodzinie panowała "emocjonalna cisza"

Jak się objawia?

Emocjonalnie:

• Zalewanie emocjami – "czuję zbyt dużo naraz"

• Brak umiejętności uspokojenia się

• Nie wiesz, jak nazwać to, co czujesz

• Trudności z regulacją – "albo nic nie czuję, albo eksploduję"

W życiu:

• Impulsywność: Działasz pod wpływem impulsu, potem żałujesz

• Problemy w relacjach: "Ludzie mówią, że jestem nieprzewidywalny"

• Samookaleczanie: Próbujesz kontrolować ból emocjonalny przez ból fizyczny

• Chaos życiowy: Emocje kierują Twoim życiem zamiast je wspierać

Typowe myśli:

• "To mnie przytłacza"

• "Nie dam rady tego wytrzymać"

• "Boję się własnych emocji"

5. JAK TE PROBLEMY WPŁYWAJĄ NA ŻYCIE?

W RELACJACH:

• Partnerzy czują się odrzuceni lub niezrozumiani

• Trudności z budowaniem bliskości

• Powtarzające się konflikty

• Samotność – "nikt mnie nie rozumie"

W SAMOPOCZUCIU:

• Depresja i lęk

• Niskie poczucie wartości

• Chroniczny stres

• Poczucie, że "coś jest ze mną nie tak"

W FUNKCJONOWANIU:

• Trudności w pracy (konflikty, wypalenie)

• Uzależnienia (próby zagłuszenia emocji)

• Problemy zdrowotne (psychosomatyczne)

• Sabotowanie własnych celów

W ROZWOJU:

• Utknięcie w miejscu – "nic się nie zmienia"

• Brak satysfakcji z życia

• Poczucie marnowania potencjału

• "Życie przelatuje obok mnie"

DOBRA WIADOMOŚĆ: MOŻNA TO ZMIENIĆ

EFT pomaga każdemu z tych problemów przez:

Naukę rozpoznawania i nazywania emocji
Bezpieczne doświadczanie trudnych emocji
Przekształcanie starych, bolesnych schematów
Rozwijanie nowych umiejętności emocjonalnych
Budowanie współczującego stosunku do siebie